Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı (TÜRKSOY) Genel Sekreteri Sultan Raev, Ankara’da düzenlenen “Türk Dünyası Diyalog Forumu” kapsamında “Gaspıralı’nın İzinde: Türk Dünyasında Dil, Kültür ve Hafıza” başlıklı panelde konuştu.
Gaspıralı’nın Tercüman’ı ve ortak bağ
Raev, İsmail Gaspıralı’nın 1883’te Bahçesaray’da yayımlamaya başladığı Tercüman gazetesini, farklı coğrafyalardaki Türk topluluklarını birbirine bağlayan bir araç olarak değerlendirdi. Gaspıralı’nın ortak dil ve kültürün milletleri birbirine yaklaştıracağına inandığını belirtti.
“Dilde, fikirde, işte birlik” anlayışının bu düşünce dünyasının ifadesi olduğunu söyleyen Raev, Türk dünyasının bugünkü siyasi sınırlarla tanımlanamayacağını ifade etti.
Hafıza ve gençlerin geleceği
Raev, hafızanın yalnızca geçmişi hatırlamak değil, kimliği ve geleceğe giden yolu bilmek anlamına geldiğini kaydetti. Gençlerin bu mirastan güç alarak geleceklerini inşa etme cesareti kazanmaları gerektiğini vurguladı.
Ortak alfabe çalışmaları, dil öğretimi, terminoloji birliği ve yayıncılık girişimlerine değinen Raev, hedefin yalnızca aynı harfleri kullanmak değil, toplumların birbirlerinin edebiyatını ve bilimsel üretimini tanımasının sağlanması olduğunu belirtti.
Kültürün köprü işlevi
Raev, kültür ve sanatın toplumlar arasındaki karşılıklı anlayışı geliştirmede etkili olduğunu söyledi. Bir dizi, film ya da şarkının, yıllarca süren resmi çalışmaların ulaşamadığı kitlelere ulaşabildiğini ifade etti. Raev, “Bazen bir sanat eseri, yıllarca süren resmi çalışmaların ulaşamadığı milyonlarca insana ulaşabiliyor, başka bir Türk ülkesinde hazırlanan eserle diğer ülkedeki bir genç kelimeler öğrenebiliyor.” dedi.
Dil, edebiyat, müzik ve gelenekleri kapsayan medeniyet hafızasının korunması gerektiğini vurgulayan Raev, Gaspıralı’nın cesaretinin ve yenilikçi düşüncesinin bugün de sürdürülmesi çağrısını yaptı.
