İstanbul Venedik Sarayı’nda (Palazzo di Venezia) düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” programında, TÜBA Konsey Üyesi ve İTÜ eski Rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker’i temsilen konuşma yaptı. Açılış konuşmalarını İtalya’nın Türkiye Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Koyuncu birlikte gerçekleştirdi.
Kapitülasyonlardan günümüze uzanan ortak bir geçmiş
Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca güncel diplomatik temaslarla açıklanamayacağını, Akdeniz’in ortak tarihine ve yüzyıllara yayılan ticaret ağlarına dayandığını vurguladı. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve mali bağlara, 20. yüzyılın dönüşümlerinden bugünkü iş birliklerine uzanan gelişim çizgisine dikkat çekti. Koyuncu, 1963’te imzalanan Ankara Anlaşması’nı ilişkilerdeki önemli dönüm noktalarından biri olarak nitelendirdi.
Bugün iki ülke sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayisi, teknoloji, turizm ve bilimsel araştırma alanlarında iş birliği yürütüyor. Koyuncu, TÜBA’nın yayımladığı İtalyan Elçi Raporları (1512-1789) adlı eserin de Venedik ve Vatikan arşivlerindeki belgelere dayandığını belirterek tarihi belgelerin bu ilişkilerin anlaşılmasındaki rolüne değindi.
Bilim diplomasisi ve ortak projeler
Koyuncu konuşmasında akademik iş birliklerine de yer verdi. Roma’da katıldığı, Avrupa Birliği destekli Water4All projesinden ve atıksu geri kazanımına yönelik çalışmalardan söz etti. İtalyan ortaklarla yeni proje başvuruları yapıldığını belirtti. TÜBA’nın İtalya’daki Accademia Nazionale dei Lincei ile ilişkilerine ve iki akademi arasında imzalanan Mutabakat Zaptı’na değindi.
Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynakları, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliğinin belirleyici olacağını ifade etti. Bu kapsamda 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da düzenlenmesi planlanan Dünya Bilim Forumu (World Science Forum-WSF) hatırlatıldı.
Akademik sunumlar
Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini modern dönemde Osmanlı kapitülasyonlarını, Giampaolo Conte ise 19. yüzyılın ikinci yarısındaki ticari ve mali ilişkileri ele aldı. ODTÜ’den Ebru Boyar, Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Alessandro Albanese Ginammi, 1963 tarihli Avrupa Ekonomik Topluluğu Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Lelio Iapadre ise Avrupa Birliği bağlamında iki ülke arasındaki ticaretin güncel durumunu ve geleceğini aktardı. Programın kapanış değerlendirmelerini Gaetano Sabatini yaptı.
