TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Uluslararası Bilim Konseyi (ISC) tarafından düzenlenen Orta Asya ve Güney Kafkasya Bölgesel Odak Noktasının resmi açılış törenine Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te katıldı. Bilim akademilerinin temsilcilerinin bir araya geldiği programda, bölgesel bilimsel iş birliğinin geliştirilmesi, ortak araştırma öncelikleri ve uluslararası bilim politikalarında bölgenin etkisinin artırılması ele alındı.
Programın açılışında Özbekistan Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Shavkat Ayupov ile Özbekistan Yenilikçi Kalkınma Ajansı Direktörü Uktam Salomov konuşma yaptı. ISC Başkanı Prof. Dr. Robbert Dijkgraaf’ın video mesajının ardından ISC Üst Yöneticisi Dr. Salvatore Aricò bölgesel yapılanma hakkında bilgi verdi. Bölgesel Odak Noktasının kurulmasına ilişkin iş birliği anlaşması, Aricò ile Ayupov tarafından imzalandı.
Ortak Sorunlar ve Ortak Çözümler
Aricò, bölge akademilerinin ISC ile daha yakın çalışma talebine bu yapılanmayla yanıt verildiğini belirtti. Ayupov ise su ve gıda güvenliği ile genç araştırmacıların bölgede tutulması gibi ortak sorunların birlikte ele alınabileceğini ifade etti.
Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan, Ermenistan, Azerbaycan ve Gürcistan temsilcilerinin ülkelerindeki bilimsel çalışmaları anlattığı oturumun ardından, TÜBA, Rusya Bilimler Akademisi ve Türk Akademisi gibi kurumların deneyimleri paylaşıldı. Şeker, akademiler arası ağların güçlendirilmesi ve mevcut iş birliği mekanizmalarının daha etkin kullanılması gerektiğini vurguladı.
Dört Temel Öneri
Şeker, bölgesel iş birliğinin kurumsal anlaşmalarla değil, sürdürülebilir faaliyetler ve genç araştırmacı programlarıyla güçleneceğini söyledi. Türk dünyası akademilerinin yaz okullarına değinen Şeker, Ağustos 2026’da Konya’da 11 ülkeden 77 genç araştırmacının bir araya geldiğini belirtti. TÜBA ve TÜBİTAK’ın 2023’ten bu yana yürüttüğü Aziz Sancar Araştırma Bursu Programı kapsamında Özbekistan’dan genç araştırmacıların Türkiye’deki laboratuvarlarda çalıştığını aktardı.
Şeker ayrıca ortak tarihî ve kültürel mirasın bilimsel iş birliği için bir güven zemini oluşturduğunu ifade etti ve mevcut bilimsel ağlar arasında bağlantı kurulması gerektiğini söyledi.
Su, İklim, Deprem, Sağlık ve Yapay Zekâ
Şeker, su ve iklim, deprem, gıda ve sağlık ile yapay zekânın öncelikli iş birliği alanları olduğunu belirtti. Yapay zekâya ilişkin olarak bölgenin kendi dillerini ve kültürel birikimini bu teknolojilere yansıtması gerektiğini vurguladı.
İstanbul Dünya Bilim Forumu Daveti
Şeker, 17-20 Mart 2027 tarihlerinde İstanbul’da Cumhurbaşkanlığı himayesinde gerçekleştirilecek Dünya Bilim Forumu’na katılım için davette bulundu. Forumun temasının “Küresel Krizler Döneminde Bilim: Parçalanmış Bir Dünyada Sınırları Aşmak” olduğunu hatırlattı ve Bölgesel Odak Noktasının ortak önceliklerini forumda özel bir oturumla sunmasını önerdi.
