İş Kanunu’nun 7. maddesinde düzenlenen geçici iş ilişkisi kural olarak en fazla dört aylık süreler için kurulabilirken, askerlik, doğum izni ve dönemsel iş hacmi artışları gibi yasal şartların varlığını gerektiriyor.
Geçici iş gücü ihtiyacı doğduğunda yetki belgesine sahip olmayan yapılarla sözleşme yapılması işverenleri hukuki risklerle karşı karşıya bırakabiliyor. Bu nedenle sürecin başında hizmet sağlayıcının Türkiye İş Kurumu iznine bakılması önem taşıyor. İstanbul Şişli Esentepe adresinde merkez ofisi bulunan ve geçici iş ilişkisi kurma yetkisine sahip özel istihdam bürosu Nexora Danışmanlık, işletmelerin karşılaştığı bu tip mevzuat sınırlarını yönetirken 17 yılda biriken deneyimini sahaya aktarıyor. Kurum, istihdamdan bordroya kadar uzanan toplam 13 kurumsal hizmeti tek muhatap üzerinden Türkiye genelindeki firmalara sunuyor. Normal şartlarda bordro, istihdam ve teşvik gibi süreçlerin ayrı tedarikçilere paylaştırılması çalışan kayıtlarının dağınık kalmasına neden olabiliyor. Sunulan sistem bu bölünmeyi engellemeyi hedefliyor.
Operasyonel ayrımlar ve hizmet portföyü
İşletmelerin dönemsel işgücü yönetiminde en çok karıştırdığı konuların başında personel temini ile alt işverenlik arasındaki yasal ayrımlar geliyor. Dış kaynak kullanımı gibi görünmelerine karşın işleyişleri farklı kurallara tabidir:
- Geçici iş ilişkisi: Çalışan özel istihdam bürosu kadrosunda yer alır. Faaliyet işverenin işyerinde, onun yönlendirmesiyle sürdürülür ve yasadaki belirli süreli hallerde uygulanır.
- Alt işverenlik: Personel alt işverenin bordrosundadır. Yalnızca yardımcı işlerde veya asıl işin teknolojik uzmanlık gerektiren parçalarında tercih edilir.
- Seçme ve yerleştirme: Personel baştan itibaren doğrudan firmanın kendi kadrosuna dahil edilir ve kalıcı pozisyonlar için uygulanır.
Alt işverenlik uygulamalarında asıl işin bir kısmı devrediliyorsa uzmanlık gereksiniminin resmi evraklarla kanıtlanması şarttır. İş bitirme belgeleri, ekipman listeleri ve teknik sertifikalar sözleşmeye eklenmelidir. Şirket bu kapsamda kanuna uygun alt işveren yapılandırması ve aylık denetimler yürütmektedir. Toplam 13 hizmet alanı ise üç ana grupta ele alınır:
- İnsan kaynakları ve istihdam: Geçici iş ilişkisi ve personel temini, seçme ve yerleştirme, çalışma izni ve uluslararası işgücü
- Denetim, yönetim ve danışmanlık: Bordrolama ve teknik bordrolama, alt işverenlik, iç denetim ve kontrol, teşvik danışmanlığı, İK danışmanlığı, insan yönetimi ve organizasyon, stok sayım ve envanter denetimi, lojistik ve depo yönetimi
- Kurumsal gelişim ve destek: Kurumsal eğitim, kurumsal organizasyon ve catering
İşe alım, bordrolama ve saha denetimi
Geçici iş ilişkisi modelinde süreç durum ve zaman tespiti ile başlatılır. Ön elemeden geçen personeller için iki yazılı sözleşme akdedilir. SGK, maaş ödemesi, bordro işlemleri, izin ve çalışma süre sınırları büro tarafından takip edilir. İşverene sadece işin operasyonel yönünü yürütmek kalır. Kalıcı işe alımlarda ise pozisyon analizinden başlayarak mülakatlar ve referans kontrolleri yürütülür, hazırlanan detaylı aday raporu firmaya sunulur. Uluslararası işgücü talep eden şirketler için yabancı çalışma izni takvimi müstakil bir hat üzerinden işletilir.
Denetim ve yönetim tarafında mevzuata tam uyum gözetilir. Aylık bordro takvimi, özel ücret kuralları, geriye dönük teşvik incelemeleri ve SGK risk taramaları düzenli yapılır. İç denetim çalışmaları bordro, İK ve iş güvenliği kayıtlarını incelerken, stok sayım ve envanter denetimleri ise planlı kontroller ve fark raporlarıyla ilerler. Depo ve lojistik yönetimi kapsamında vardiya ve saha ekiplerinin organize edilmesi, özellikle dönemsel personel çalıştıran alanlarda kayıt ve operasyonun tek noktada birleşmesini sağlar.
Gelişim programları ve dijital araçlar
İletişim, yöneticilik, satış teknikleri, depo verimliliği ve iş hukuku başlıklarında hazırlanan 36 kurumsal eğitim programı, kurumların yapısına özel uyarlanarak hibrit, yerinde ya da çevrim içi verilir. Yıl sonu toplantıları, lansman ve kurumsal eğitim günleri için catering ve operasyonel organizasyon hizmeti sağlanır. Ayrıca işverenlerin faydalanabileceği 19 adet ücretsiz hesaplama aracı da kullanıma sunulmuştur. Bu araçlar mevzuata uyumlu parametrelerle işler ve formül detaylarını gösterir:
- Maaş ve bordro: Netten brüte, brütten nete maaş, işveren maliyeti, personel maliyeti, zam oranları ve fazla mesai tutarları
- Tazminat ve ayrılış: Kıdem ve ihbar tazminatı hesapları, bakiye izin ücreti
- Diğer araçlar: Yıllık ve doğum izinleri, rapor ödemeleri, İSG süreleri, engelli kotası, işe alım maliyeti ve personel devir hızı
Asgari ücret ile vergi dilimi baremleri periyodik olarak güncellendiğinden, bütçe hazırlığı yapan kurumların hesaplamalarını yeni dönem verileriyle yenilemesi tavsiye edilir.
